Zelf spreken bij de uitvaart

Stappenplan voor het schrijven van een persoonlijke toespraak

1. Praat met familie en vrienden

Praat met familie en vrienden, luister naar hun verhalen en emoties en maak aantekeningen van deze gesprekken.

2. Haal herinneringen op

Haal met uw naaste familie herinneringen op en noteer alle verhalen en anekdotes die u denkt te kunnen gebruiken.

3. Zoek een rustig plekje

Trek u terug op een plek waar u niet gestoord kunt worden. Probeer stil te staan bij uw eigen gevoelens en schrijf uw emoties op.

4. Stel vragen

Stel uzelf en anderen de volgende vragen en maak daarvan aantekeningen:

• Wat heeft de overledene voor u en anderen betekend?
• Wat zijn uw meest dierbare herinneringen?
• Waarin onderscheidde de overledene zich?
• Wat waren zijn of haar verdiensten?
• Wat waren zijn of haar passies, hobby’s of talenten?
• Wat waren de hoogte- en dieptepunten?
• Welke beproevingen heeft hij of zij doorstaan?
• Waarin werd hij of zij teleurgesteld?
• Welke idealen of wensen had de overledene?
• Heeft de overledene die idealen kunnen realiseren?
• Hoe was de laatste levensfase?
• Wat zult u vooral missen?

5. Wat wilt u beslist vertellen?

Stel uzelf de vraag wat u beslist wilt vertellen. Probeer dat zo kort mogelijk te formuleren in een kernboodschap. Neem alle aantekeningen door en zoek naar verhalen, anekdotes en herinneringen die deze kernboodschap ondersteunen en verduidelijken.

6. Maak een goede indeling

Breng structuur aan in uw verhaal met de volgende indeling:

Begin

• Hebben de laatste dagen van de overledene veel indruk op u gemaakt of hebt u veel met elkaar kunnen praten? U kunt dan beginnen met zo’n moment van de laatste dagen terug te roepen.
• Is de overledene jong of onverwacht gestorven?? U kunt iets vertellen over de emoties die u daarbij voelt.
• Is de overledene op hoge leeftijd komen te overlijden of leed hij of zij aan dementie? U kunt eerst in herinnering roepen hoe iemand vroeger was.
• Kom in ieder geval zo snel mogelijk met de kernboodschap.

Midden

• Werk inleidende woorden uit aan de hand van voorbeelden.
• Verduidelijk uw kernboodschap aan de hand van verhalen en anekdotes.
• Belicht kenmerkende eigenschappen en eigenaardigheden.
• Benoem bijzondere verdiensten.

Slot

• Kom terug op de inleiding van uw toespraak.
• Haal de kernboodschap nog eens aan.
• Spreek een wens uit of geef een vooruitblik: hoe zal het zijn om zonder de overledene verder te moeten leven? Benoem wat u het meest zult missen.
• Vergeet de aanwezigen niet te bedanken voor hun komst.

7. Begin met schrijven

U begint nu met schrijven. Dit wordt de eerste versie van uw toespraak. Hoe moeilijk het ook is, u kunt het beste 'gewoon beginnen'.

8. Maak hiervan een spreektekst

• Vermijd schrijftaal: formele woorden, passieve werkwoorden en bijzinnen.
• Knip lange zinnen in stukken.
• Gebruik warme taal: vermijd bijvoorbeeld medische terminologie.
• Het is beter om iets te vertellen aan de hand van voorbeelden.
• Spreek beeldend: zorg dat de toehoorders uw verhaal voor zich zien.
• Maak bruggetjes: probeer verschillende onderwerpen met elkaar te verbinden.
• Herhalen mag: telkens andere woorden voor hetzelfde kan voor verwarring zorgen.
• Houd het kort: een toespraak van vijf minuten bevat ongeveer 500 woorden.
• Maak tekstblokken: Verdeel de tekst in blokken van 60 tot 80 woorden.
• Durf te schrappen: Schrap bepaalde zinnen als dat beter is voor het geheel.

9. Tips voor bij uw presentatie

• Nummer uw pagina’s
• Gebruik grote letters en een grotere regelafstand
• Breek woorden aan het eind van de regel niet af
• Plaats witregels tussen de alinea’s/tekstdelen
• Geen alinea’s laten doorlopen op de volgende pagina
• Verken de zaal voordat er mensen zijn
• Probeer vooraf de geluidsinstallatie uit
• Houd een glas water bij de hand
• Begin met een moment van rust voordat u gaat spreken
• Kijk dan kalm naar de aanwezigen; gebruik dat moment om even contact te maken
• Spreek duidelijk en iets langzamer dan normaal
• Las korte pauzes in
• Richt u tot de aanwezigen
• Sla niemand over als u mensen wilt bedanken

10. Geef de uitvaartverzorger uw toespraak

Geef een exemplaar van uw toespraak aan de uitvaartverzorger of aan een aanwezige vriend. Zij kan het op ieder moment van u overnemen als u door emoties overmand raakt of door de zenuwen niet verder kunt. Ook kunt u de uitvaartverzorger vragen uw toespraak voor te lezen.

Alvast wat vragen beantwoord